Tegenwoordig is het via internet en smartphone makkelijk vrienden maken. Dankzij sociale netwerken als Facebook en
LinkedIn bloeien vriendschappen op via een simpele muisklik. Zo kunnen we in de zogenaamde digitale netwerksamen-leving onze vriendenkring eindeloos uitbreiden. Een schat aan sociale potentie, want het maakt niet meer uit wie of waar je bent; vrienden maken op het internet kan altijd.
Al dat Facebooken stemt ook tot nadenken. Traditionele condities voor vriendschap lijken te veranderen. Met de opkomst van de sociale netwerken is fysieke nabijheid niet langer nodig om vrienden te zijn. Ook de tijd die je met elkaar doorbrengt is niet meer zo relevant. Hoeveel ruimte en tijd heeft een relatie dan nodig? Welke rol speelt intimiteit als er een digitaal medium tussen jou en de ander zit? En wat verwachten we heden ten dage eigenlijk van een vriendschap?
In de groepstentoonstelling Mijn Vriend & Ik gaat de kunst op zoek naar vriendschap. De werken ontrafelen de verschillende aspecten van vriendschap en tonen de schoonheid en complexiteit van relaties. Precies dat wat in de digitale vorm van vriendschap vaak ongezien blijft.

Judith van IJken - MyFamily
Op Facebook vormt een willekeurige ‘link’ vaak al genoeg aanleiding iemand tot vriend te maken. Je blijkt dezelfde naam of hobby te hebben, of je ‘Liked’ een filmpje waarmee de ander zijn profiel heeft opgevrolijkt. In haar serie MyFamily neemt Judith van IJken sociale netwerken onder de loep. Zij vertaalt de manier waarop wij digitale vrienden maken op deze netwerken naar een fysieke en verstilde vorm. De meisjes op de foto’s lijken zusjes, of in ieder geval goede vriendinnen. Of toch niet? Is er slecht een willekeurige verband waarom ze met elkaar op de foto staan?

Alicia Framis - Foreign Affairs
Alicia Framis baseerde haar werk op het verlangen van vele jonge Chinese vrouwen naar een relatie met een westerse man; voor hen een uitweg uit hun armoedig bestaan en een ticket naar de vrijheid. Via de media krijgen deze vrouwen het ideaalbeeld voorgeschoteld van een onbevangen en vrij leven met zo’n westerse man. Zij gooien dan ook alles in de strijd de liefde van deze mannen te winnen. De werkelijkheid blijkt een stuk minder ideaal. Hun werelden liggen ver uit elkaar en vaak spreken zij niet eens dezelfde taal.
Framis zet in haar werk Foreign Affairs een digitale wereld af tegen de werkelijkheid. Wij zien een storyboard van de liefdesrelatie tussen een meisje en een mannequin. De mannequin staat symbool voor de westerse man en de dromen van het meisje. De 23 foto’s scheppen een verontrustend beeld. Want in plaats van liefde zijn wij getuige – bijna als voyeurs – van een grote eenzaamheid. Hoe groot is de mogelijkheid dat het meisje het beeld dat de media oproepen in werkelijkheid kan doorleven?

Claire Harvey - Easy Removable People
In het werk Easy Removable People schept Claire Harvey een wereld die zij samenstelt uit geïsoleerde fragmenten uit het dagelijks leven. Harvey tekende op kleine stukjes plakband mensen die ze op straat tegenkwam. Door het samenvoegen van deze fragmenten vormt zich een tijdelijke voorstelling; een grote groep mensen, misschien wel op een plein. Het is een momentopname van een willekeurige plek stilgelegd in de tijd. Maar de voorstelling kan zo worden aangepast. Mensen zijn eenvoudig te verplaatsen of te verwijderen en na elke combinatie staan de figuren weer op zichzelf. Zo komen wij constant mensen tegen, zonder hen echt te ontmoeten, want niet gauw daarna vervolgen wij alweer onze eigen wegen.


Helena Almeida - Sans Titre
In haar kunstwerken staat Helena Almeida over het algemeen altijd zelf voor de camera. Met haar aanwezigheid in het beeld wil zij een fenomenologische (direct ervaarbare) ruimte laten ontstaan in het platte vlak. Zij beschrijft haar werk als intieme performance, bestemd voor de camera en haar vaste filmer en fotograaf; haar man. In de jaren ’80 ontmoetten die twee elkaar voor het eerst in het platte vlak, waarna door de jaren heen een aantal werken volgden waarin beiden figureerden. De ontmoetingen waren soms gewelddadig, maar vaker gelijk een omhelzing.
In Almeida’s meest recente videowerk Sans Titre ontmoeten zij en haar man elkaar opnieuw. Dit maal op een liefdevolle maar verstikkende wijze. Met hun benen aan elkaar gebonden bewandelen zij gezamenlijk hun (levens)pad; onafscheidelijk, maar ook vijandig, zonder ontsnapping. Zoals Almeida het verwoordde is het werk een zoektocht naar ruimte waar je de ander ontmoet.

Feiko Beckers - Walking up and down to a woman I once had a crush on (square, triangle, circle and diamond)
De titel van het werk van Feiko Beckers belooft een spannende scene: Walking up and down to a woman I once had a crush on (square, triangle, circle and diamond). Maar in de video blijft de dramatiek uit. Het ‘op en neer lopen’ wordt bepaald door vooraf vastgelegde geometrische vormen. Telkens wanneer de jongen in de buurt van het meisje komt, beheerst de opgelegde vorm het uitblijven van het contact tussen de twee. Vastgezet in een structuur is er geen ruimte over voor het onverwachte; de dramatische ontmoeting.

Milouskha Bokma - Clue nr.9 
De twee meisjes in het werk Clue nr.9  van Milouskha Bokma zijn in innige omhelzing. Maar bij nader inzien blijkt er iets aan de hand. De twee meisjes omhelzen elkaar niet, maar houden hun armen strak langs het eigen lichaam. Communicatie tussen beiden wordt onmogelijk gemaakt door de fysieke tussenkomst van een krant. Bij wijze van masker ontneemt dit medium hen de kans contact te maken. De meisjes zijn echter wel afhankelijk van elkaar in het omhoog houden van de krant en het in stand houden van de vervreemdende situatie.

Charles Mason - Exit Wounds
In het werk Exit Wounds van Charles Mason neemt een krant de vorm van een masker aan. In de rubriek Soulmates van de Observer kunnen mensen hun contactadvertenties plaatsen. De krant is echter veranderd in een masker waardoor de advertenties onleesbaar zijn. Door de twee kijkgaatjes kun je iemand veilig begluren als een rechercheur in een klassieke detective. Maar door jezelf achter een masker – een medium – te verschuilen, zal er nooit een echt contact tot stand komen. Sterker nog, je mist de kans op Exit Wounds die ontstaan wanneer je werkelijk geraakt wordt.

Arthur Kleinjan - Moments of Considered Time
De film van Arthur Kleinjan is een reflectie op hoofse liefde en hedendaags daten, fictie en realiteit, film en fotografie. Een verhaal ontvouwt zich langs een serie foto’s die genomen zijn in Cairo (Egypte). Je hoort een vrouw vertellen hoe zij in een fotolab achtergebleven foto’s ontdekte, waarvan de eigenaar, een persfotograaf, nooit meer is op komen dagen. Op de foto’s staan verliefde stelletjes aan de oevers van de Nijl. Deze beelden roepen zodanig de interesse op van de vrouw, dat ze besluit zelf een kijkje te nemen bij de rivier. Daar treft ook zij verliefde koppels aan en gaandeweg raakt zij steeds meer door hen gefascineerd. In eerste instantie lijkt er een distantie te bestaan tussen de jongens en meisjes. Ze praten enkel en raken elkaar nauwelijks aan. Hun bijna afstandelijke manier van daten heeft iets weg van de hoofse liefde. Maar er schuilt intimiteit in de uitgebreide tijd en ruimte die de mannen en vrouwen voor elkaar nemen. De buitenwereld kan slechts toekijken naar hun Moments of Considered Time.

Julianne Swartz - Flood, Lull en Tell en You
Bij de sculpturen van Julianne Swartz krijgt de expositiebezoeker een actieve rol toebedeeld. Drie handgemaakte houten dozen, genaamd Open, Flood en Tell nodigen uit geopend te worden. Wanneer de bezoeker een doos opendoet, raakt hij overladen met stemmen die intieme boodschappen fluisteren en later zelfs uitroepen. Pas als de bezoeker de doos sluit houden de stemmen zich koest. Hij maakt hiermee onvermijdelijk deel uit van het kunstwerk wat nog eens extra benadrukt wordt door de podiumachtige setting waarin het werk wordt tentoongesteld.
Ook de installatie You verleidt de bezoeker, zowel fysiek als auditief. In de verte horen we zachte stemmen. Pas als we heel dicht bij de hangende sculptuur komen, ontrafelen we wat er wordt gezegd. Alsof een geliefde in je oor fluistert. Bewust kiest Swartz hier voor het gebruik van low-tech materiaal in een high-tech wereld. Zijn tijd en ruimte in digitale media nauwelijks meer relevant, in deze opstelling zijn ze noodzakelijk voor communicatie. Zo creëert Swartz door techniek een alternatieve, intieme en menselijke ervaring van de wereld.

meer beeld

foto's expositie

foto's opening

hand out expositie

Tentoonstelling Mijn Vriend & Ik wordt feestelijk geopend door Francisco van Jole, journalist en oprichter van opiniepagina Joop.nl op zaterdag 24 september.

16.00 - 16.15 uur: ontvangst en welkomstwoord curator 21rozendaal Nathanja van Dijk

16.15 - 16.30 uur: opening van de tentoonstelling en korte beschouwing op de thematiek van Mijn Vriend & Ik door journalist en internetspecialist Francisco van Jole

16.30 - 17.00 uur: borrel en mogelijkheid de expositie te bezichtigen en kennis te maken met de kunstenaars Judith van IJken, Claire Harvey, Feiko Beckers, Milouskha Bokma en Arthur Kleinjan

gratis toegang

   De opening maakt deel uit van het Grenswerkfestival